gototopgototop
hosting menu left
hosting menu right


Η ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ PDF Εκτύπωση E-mail

Όταν στην εκκλησία μας δεχόμαστε συχνά επισκέψεις σχολείων με μικρά ή μεγαλύτερα παιδιά και μας ζητείται να πούμε κάτι από αυτά που μας δίδαξε ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, συνήθως ξεκινάμε με ένα ερώτημα:

- Παιδιά αισθανθήκατε κάποτε την ανάγκη να νοιώσετε μέσα σας και να δείτε το Θεό;
- Ναί, απαντούν σχεδόν όλα με μια φωνή.
- Λοιπόν, αυτό που θέλετε και επιθυμείτε εσείς είναι το ίδιο με αυτό που ήθελε και ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Και επειδή ήταν άνθρωπος που δεν φοβόταν τον αγώνα και την προσπάθεια για να δεί και να αισθανθεί μέσα του το καλό που ζητούσε, έκανε ότι περισσότερο μπορούσε γι αυτό, πρίν από 700 περίπου χρόνια εδώ στην περιοχή μας. Πρώτα στο Άγιον Όρος, πολύ νέος μοναχός, αργότερα στη Σκήτη της Βεροίας μέσα σε μια σπηλιά για χρόνια και στο τέλος εδώ στη Θεσσαλονίκη μας όταν έγινε Αρχιεπίσκοπος της πόλης. Το έργο του ήταν η ασταμάτητη προσευχή στον Ιησού Χριστό και την Παναγία μας, για να του φωτίσουν το σκοτάδι που ένοιωθε μέσα του και να δεί το φώς που οδηγεί τον άνθρωπο στη γνώση της αλήθειας.

Με την αληθινή του μετάνοια, τον ασταμάτητο αγώνα, την άσκηση, τη νηστεία και την προσευχή απόκτησε ο Άγιος Γρηγόριος την υψηλότερη γνώση και εμπειρία που μπορεί να έχει ο άνθρωπος σ’ αυτό τον κόσμο. Αισθάνθηκε την παρουσία του Θεού. Ένοιωσε και είδε φανερά αυτή τη δυνατότητα που έχουμε όλοι, αν το θελήσουμε φυσικά, να ζούμε μέσα στο βάθος της υπάρξεως μας την αίσθηση της παρουσίαςτου Θεού. Το πιο σημαντικό από όλα όσα μας δίδαξε ο Άγιος Γρηγόριος, είναι το ότι ο Θεός έρχεται μέσα μας, εφ’όσον έχουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις ταπεινώσεως, μετανοίας και πνευματικού αγώνα. Μπαίνει τότε μέσα μας με μια αόρατη δύναμη, που βγαίνει από τον ίδιο τον εαυτό Του. Αυτή η δύναμη, είναι η ενέργεια του Θεού, που είναι άκτιστη και πάνω από τη δυνατότητα του ανθρώπου να την κατανοήσει με το μυαλό του.

Αυτή η ενέργεια βγαίνει ασταμάτητα από το Θεό Πατέρα το πρώτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, όπως οι ακτίνες φωτός και η ζέστη βγαίνουν από τον ήλιο. Νοιώθουμε τη ζέστη, όπως λέει ο Άγιος, φωτιζόμαστε και ζούμε χάρις στον ήλιο, αλλά δεν μπορούμε να καταλάβουμε πώς υπάρχει ούτε και μπορούμε να τον πλησιάσουμε περισσότερο γιατί θα καούμε. Αυτή η ενέργεια του Θεού είναι μέσα σ’αυτό που λέμε στην προσευχή μας: Βασιλεύ ουράνιε, το πνεύμα της αληθείας, ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών. Η ενέργεια του Θεού λοιπόν συγκρατεί, γεμίζει και αγιάζει όλη την κτίση και τον κάθε άνθρωπο, εφ’όσον βέβαια ο ίδιος το θελήσει και το πιστέψει. Αυτά βέβαια είναι μεγάλα πράγματα και ξεπερνούν την δυνατότητα που έχουμε να τα κατανοήσουμε. Ο μακαριστός Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης ονόμασε γι’ αυτό τον Άγιο Γρηγόριοτον Παλαμά «αστροναύτη του πνεύματος». Γιατί πράγματι στα έργα του, όσα είπε και έγραψε υπάρχουν οι μεγαλύτερες αλήθειες για το Θεό, αλλά μπορεί να τις πλησιάζει κανείς με απλότητα καρδιάς, με την πίστη μικρού παιδιού και να μπορέσει να νοιώσει στη συνέχεια τα αποτελέσματα τους μέσα του με διαρκή αγώνα προσευχής, ταπεινώσεως και μετανοίας.

Μιλώντας ο Άγιος από εμπειρία προσωπική για την γνώση του Θεού από τον άνθρωπο λέει μεταξύ άλλων τα εξής: «Μέσα σε όλα αυτά που σας λέω βρίσκεται η αληθινή σοφία και η σωτήρια γνώση που προξενεί στον άνθρωπο την ουράνια μακαριότητα… ποιοι Σωκράτες και Αριστοτέλεις και Πλάτωνες μπόρεσαν να κατανοήσουν αυτή την ουράνια σοφία με λογικές μεθόδους και μαθηματικές αποδείξεις; Υπερέχει ασύγκριτα κάθε γνώση αυτή η αληθινή και υπερκόσμια σοφία και διδασκαλία του πνεύματος, Το να γνωρίσουμε όμως τον αληθινό Θεό, είναι ασυγκρίτως ανώτερο από την φιλοσοφία των Ελλήνων. Αν αισθανθούμε ποιά θέση έχει ο άνθρωπος κοντά στο Θεό, και ότι μονάχα αυτός ο άνθρωπος κτίστηκε σύμφωνα με την εικόνα του πλάστη και μπορεί να βλέπει προς εκείνον, αγαπούμε τον Θεό τότε και επιθυμούμε να στραφούμε προς αυτόν με πίστη. Έτσι μονάχα μπορούμε να συντηρούμε μέσα μας την αληθινή καλλονή. Τότε ο άνθρωπος όλα τα άλλα τα θεωρεί κατώτερα και πολλές φορές άχρηστα.

Η αλαζονεία του ανθρώπου όμως, πολλές φορές, τον απομακρύνει από την πραγματική αλήθεια. Εμείς οι χριστιανοί, είναι δυνατό όχι μονάχα να γνωρίσουμε το Θεό και τον εαυτό μας, αλλά και να αισθανθούμε την ασθένεια μας και να προσπαθήσουμε να τη θεραπεύσουμε με τη χάρη του Θεού. Αυτό είναι ασυγκρίτως ανώτερο από κάθε γνώση και έρευνα. Γιατί ο άνθρωπος που γνωρίζει την ασθένεια του μαθαίνει από πού θα μπορούσε να μπεί στη σωτηρία του Θεού και να αγγίξει το φώς της γνώσεως (Η Γέννηση σου Χριστέ ο Θεός ημών ανέτειλε τω κόσμω το φώς το της γνώσεως… ψάλουμε στα Χριστούγεννα)ότε ο καθένας μας ξέρει από πού μπορεί να πάρει την αληθινή σοφία μέσα του, που παραμένει ακατάλυτη και ανεπηρέαστη από τη φθορά του κόσμου. Κάθε λογική φύση έχει ουσία και ζωή αλλά και ενέργεια η οποία ζωοποιεί το σώμα. Η νοερή φύση των αγγέλων δεν έχει αυτή την ενέργεια. Γιατί δεν έλαβαν οι άγγελοι από το Θεό σώμα από τη γή και δεν πήραν τη ζωοποιό δύναμη που πήρε το σώμα του ανθρώπου. Τα ζώα έχουν σώμα αλλά δεν έχουν τη Θεία ενέργεια. Όταν πεθάνουν τελειώνει και η ζωή τους . Η ψυχή του καθενός από τους ανθρώπους είναι μέσα στο ζωντανό σώμα αλλά έχει και ζωοποιό ενέργεια και ουσία. Γι’αυτό ακριβώς όταν διαλύεται το σώμα του ανθρώπου με τον θάνατο, η ενέργεια του Θεού δεν διαλύεται μαζί του γιατί είναι πνοή του Θεού και έχει ζωή αιώνια.Μέσα στο πνεύμα αυτό ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς είπε :<< Ο άνθρωπος με τον Χριστό είναι καταδικασμένος να είναι αθάνατος>>.

Γι’αυτό ακριβώς ο Υιός του Θεού γίνεται άνθρωπος ώστε να γνωρίσουμε μέσα από αυτόν την αλήθεια του Θεού και να ζήσουμε και εμείς την κοινωνία μαζί του. Ο Ιησούς Χριστός μας έδειξε ποιός είναι ο Πατέρας και ποιο είναι το πνεύμα το Άγιο, το πνεύμα της αληθείας που εκπορεύεται από τον Πατέρα. Δεν υπάρχει τίποτε πιο άδικο και πιο ολέθριο από το να μη θέλει κανείς να θυμάται, να αισθάνεται και να αγαπά αυτόν που τον έκτισε. Είναι ταυτόχρονα έμφυτη στον άνθρωπο η δύναμη της γνώσεως, της αλήθειας και της αγάπης. Ο χειρότερος εχθρός της ψυχής μας, ο άγγελος βέβαια της πονηρίας, προσπαθεί να υποβάλει στον καθένα μας με συγκαλυμμένο τρόπο (για να μην καταλαβαίνουμε) το πνεύμα της απείθειας. Ο Άγιος Θεός είναι ζωντανή αγαθότητα και ζωοποιεί τα πάντα. Αυτός, ο διάβολος, είναι κακία νεκρή και νεκρώνει τα πάντα. Είναι αντίθετος με το Θεό και φανερά εχθρός του Θεού .Μέσα στη κακία του ο διάβολος παραμένει αθάνατος, γιατί ο Θεός τον τίμησε πρίν από τη πτώση με αυτεξουσιότητα. Η επιθυμία του είναι να εργάζεται  εναντίον του κάθε ανθρώπου για να τον κάνει να χάσει τη σχέση του με τον Θεό. Με δόλο προσφέρει γι’ αυτό το σκοπό απλόχερα κάθε δικαιολογία στον άνθρωπο για να μείνει μακριά από τον Θεό, να οδηγηθεί στην πλάνη και να παραβλέψει σαν άχρηστη ή ανεφάρμοστη την εντολή του Θεού. Κάνει αγώνα ώστε να αντιταχθεί ο άνθρωπος στο Θείο και να πράξει τα αντίθετα, γιατί γνωρίζει ότι έτσι θα κατορθώσει να κάνει τον άνθρωπο κοινωνό της αποστασίας και του σκότους και της νεκρώσεως που έχει ο ίδιος. Τότε υπάρχει ένας δρόμος για την ψυχή του ανθρώπου: Η μετάνοια. Αν δεν συμβεί αυτό, και δεν ζήσει ο άνθρωπος έτσι με την ψυχή συνεσταλμένη και πενθούσα, αν δεν αποφασίσει να περάσει από το στενό και θλιμμένο δρόμο της επιστροφής και συνεχίσει να διαχέεται μέσα στον κόσμο και να ρίχνει τον εαυτό του στις ηδονές , σπαταλάει τις δυνάμεις του και πεθαίνει πνευματικά, ενώ είναι σωματικά ζωντανός. Φυσικό αποτέλεσμα είναι η αυτονόμηση του ανθρώπου αλλά και η πορεία προς τον εσωτερικό και αιώνιο θάνατο. Χρειάζεται τότε η ειλικρινής μετάνοια για να αποκτήσει ο άνθρωπος τη ζωή που προέρχεται από τη σωστή σχέση του με το Θεό. Είναι πάντοτε ανάγκη να κρίνουμε την επιλογή μας από τα αποτελέσματα. Και να μην ξεχνούμε ότι όποια και αν είναι η πνευματική μας κατάσταση δίνει ο Θεός για τον καθένα μας την ευκαιρία της μετάνοιας, που παρηγορεί τη ψυχή από τη λύπη του πνευματικού θανάτου. Κατέβηκε ο Θεός εδώ στη γή από υπερβολή φιλανθρωπίας και αγαθότητας και αγάπη ελεήμονα για τον καθένα μας για να μας συναντήσει. Έγινε άνθρωπος σαν κι εμάς, χωρίς αμαρτία όμως, και μπόρεσε έτσι να ξαναδώσει στον άνθρωπο τη ζωή και τη σωτηρία. Πρίν από την ενανθρώπιση του Λόγου του Θεού η Βασιλεία των ουρανών ήταν απρόσιτη για μας. Ήταν τόσο μακριά από μας όσο απέχει ο ουρανός από τη γή. Όταν όμως ήρθε σε εμάς ο Χριστός και ενώθηκε με τη φύση μας, πλησίασε σε όλους μας τη Βασιλεια Του. Γι’ αυτό η πρώτη συμβουλή του Ιησού Χριστού και εντολή ταυτόχρονα είναι: «Μετανοείτε γιατί πλησίασε η Βασιλεία των ουρανών». Εδώ αξίζει να προσέξουμε ότι ο Άγιος δεν μας αφήνει κενά στη διδασκαλία του για την εν Χριστώ ζωή. Υπενθυμίζοντας  μας όλα αυτά, και τη φράση του Χριστού: Μετανοείτε, δηλαδή πάντοτε, όχι μια φορά, γιατί ο Χριστός ήξερε την ασθένεια μας και τις πολλές μας πτώσεις στην αμαρτία, ο Άγιος Γρηγόριος μας τονίζει τη φιλανθρωπία του Χριστού για όλους μας και την ευλογία που έχουμε να γινόμαστε πάντοτε δεκτοί από τον Θεό έστω και αν οι πτώσεις μας είναι πολλές. Παντού υπάρχει η σωτηρία και γι’ αυτό αλλού ο Άγιος τονίζει ότι ο Χριστιανός δεν έχει το δικαίωμα να απογοητεύεται ποτέ και για τίποτα, γιατί ο Χριστός είναι πάντοτε έτοιμος να δεχθεί τον καθένα μας και να μας συγχωρήσει. Και μετά τη συγχώρηση και τη συμφιλίωση μας με το Χριστό, μας ανεβάζει στο ύψος της ευλογίας και της θείας χάριτος και των ακτίστωνενεργειών του Θεού που ζωογονούν τον άνθρωπο: «Η θεία χάρις και ενέργεια του Θεού θερμαίνει και φωτίζει και ζωοποιεί και δοξάζει με τη λαμπρότητα της εκείνους στους οποίους βρίσκει τις προϋποθέσεις να εμφανιστεί». Γνωρίζοντας όλους τους προηγούμενους Πατέρες της Εκκλησίας ο Άγιος, και ανακεφαλαιώνοντας τη διδασκαλία τους,επικαλείται συχνά χωρία από τα κείμενα τους για να μας βοηθήσει να αισθανθούμε πιο καθαρά το Θαύμα της εν Χριστώ ζωής. Εδώ λοιπόν αναφέρει ένα χωρίο του Μεγάλου Βασιλείου που γιορτάσαμε στην πρώτη του έτους: «Ο Μέγας Βασίλειος λέει: Ποιές είναι οι ενέργειες του πνεύματος; Είναι απερίγραπτες με λόγια, λόγω του μεγέθους και αναρίθμητες, λόγω του πλήθους. Πώς λοιπόν εμείς θα κατανοήσουμε λογικά αυτά τα μυστήρια που είναι πέρα και πάνω από το χρόνο;», και συνεχίζει με τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο: «Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος είπε: Μία ρανίδα της χάριτος γεμίζει τα πάντα με τη γνώση. Με αυτήν έγιναν τα θαύματα και λύθηκαν και συγχωρέθηκαν τα αμαρτήματα του κόσμου». Εμείς, συνεχίζει ο Άγιος Γρηγόριος, έχουμε τη δυνατότητα από το Θεό να μετέχουμε της ενέργειας Του, και όταν αυτό συμβαίνει, είμαστε παντοδύναμοι. Ομολογούμε ότι ο Υιός του Θεού είναι η ζωή μας και ο ίδιος είναι ζωή για όλη τη κτίση. Είναι αιτία των ζώντων και συντηρεί τα πάντα με τη θεία ενέργεια Του. Οι μαθητές Του στο όρος Θαβώρ δεν είχαν τη δυνατότητα να δούν με τα μάτια τους το θαύμα της μεταμορφώσεως του Χριστού με την εκτυφλωτική του λάμψη και έμειναν κάτω στη γή γονατισμένοι. Αισθάνθηκαν την ώρα εκείνη τη λαμπρότητα της Βασιλείας του Θεού μέσα στο Θεϊκό και απόρρητο φώς. Και επικαλείται εδώ πάλι ο Άγιος τι είπαν για το φώς αυτό οι Άγιοι Γρηγόριος και Βασίλειος «Ο Άγιος Γρηγόριος και ο Άγιος Βασίλειος είπαν για το Θεό: Η Θεότης είναι φώς, όπως εμφανίστηκε στους μαθητές επάνω στο όρος. Είναι και κάλλος νοητό το φώς εκείνο, θεωρητό από μόνους τους Αγίους με τη δύναμη του Θείου πνεύματος. Αυτό το κάλλος του Θείου φωτός είναι η όραση και η απόλαυση των Αγίων στον ατελεύτητο αιώνα».

Τα όσα παραθέσαμε στην αγάπη σας ήταν κάποια αποσπάσματα από τα πολλά που αναφέρει ο Άγιος σε ένα μόνο κεφλάλαιο του βιβλίου «Η εν Χριστώ ζωή κατά τον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά». Πιστεύω ότι όλοι καταλαβαίνουμε ήδη, για ποιο λόγο διαλέξαμε αυτόν τον τίτλο για το βιβλίο. Θα ήταν καλό να τελειώσουμε τη προσπάθεια μας αυτή για την παρουσίαση και την κατανόηση του πνευματικού θησαυρού που κρύβεται μέσα στα κείμενα αυτά του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά με την τελευταία παράγραφο αυτού του βιβλίου. Δεν διαλέχθηκε ειδικά να είναι αυτή, αλλά ο Άγιος Γρηγόριος  που ήταν πάντοτε και είναι παρών και βοηθός στις φτωχές μας προσπάθειες θέλησε να είναι αυτό το συμπέρασμα που πρέπει να κρατήσουμε για να μυηθούμε στην πνευματική του εμπειρία και να την εφαρμόσουμε κατά το δυνατόν.

Έτσι λοιπόν τα κείμενα τελειώνουν με την παράγραφο αυτή: «Όταν αρχίσει ο νούς να γεύεται τη χρηστότητα του Παναγίου Πνεύματος έρχεται μέσα στον άνθρωπο η αγάπη. Καταξιωμένος του φωτός εκείνου δέχεται το Θείο κάλλος. Μεσιτεύει τότε ο άνθρωπος αγωνιζόμενος ανάμεσα στη θεία χάρη και την παχύτητα της σαρκός και πραγματοποιείται η Θεοειδής έξις. Τότε ο άνθρωπος αισθάνεται ακίνητος ή δυσκίνητος προς την κακία, ενώ ανακαλύπτει μέσα του τα μυστήρια του ουρανού. Από αυτό προέρχονται στους Αγίους και οι ποικίλες θαυματοποιϊες και η διόραση και η προόραση. Βλέπει τότε ο άνθρωπος δηλαδή αυτά που συμβαίνουν κάπου μακριά σαν να είναι παρόντα μπροστά στα μάτια του και προαισθάνεται αυτά που θα συμβούν αργότερα. Η χάρις του Αγίου Πνεύματος επαναφέρει τον άνθρωπο στο αρχαίο και υπέρτατο κάλλος. Σε τόσο μεγάλο ύψος ανεβάζει το μακάριο πένθος και η μετάνοια τους ταπεινούς στην καρδιά και τους πτωχούς στο πνεύμα.

Ο φιλάνθρωπος Θεός να μας βοηθήσει να γνωρίσουμε τον παράκλητο. Να παρηγορηθούμε μέσα μας και να αναπέμψουμε σ’ αυτόν δόξα μαζί με τον άναρχο Πατέρα και τον μονογενή Υιό».

Αρχιμανδρίτης Μεθόδιος Αλεξίου.

 
Greek English French German Italian Russian Serbian

Οι Άγιοι της ημέρας

Η Facebook σελίδα μας


Επισκέπτες

Σήμερα10
Αυτή την εβδομάδα76
Συνολικά75100

Αναζήτηση




website hosting main area bottom

Ανάπτυξη και σχεδιασμός από: G.Er.